Zapomniana recenzja niezapomnianej książki

W środę papież Franciszek ma urodziny. Ja tymczasem odnalazłem w notatkach recenzję spisaną na kartce, której nie zamieściłem w sieci. Sprawa dotyczy pozycji Wymagania i pasja - książki, która zaskakuje, bo... bo jest tak różna od poprzednich, wydanych w serii wydawnictwa Esprit. Wymagania i pasja zabierają czytelnika: nauczyciela, pedagoga, rodzica, każdego, kto na co dzień ma do czynienia z wychowaniem.

Kardynał z Argentyny potrafił płomiennie przemawiać, jako papież również to czyni. Media różnych prądów podłapują i nagłaśniają jego wypowiedzi. Bo jego wypowiedzi brzmią jak sentencje, skondensowane, obrazowe, zaczerpnięte jakby z wnętrza świątyni.W książce również mamy do czynienia z wielopłaszczyznowym spojrzeniem na rolę wychowania, na obecność dziecka i tych, którzy kształtują w nim drogę na dorosłość. Każdy akapit książki jest miejscem przystanięcia, kontemplacji. Naprawdę. Moja książka, pozakreślana w wielu miejscach (w zasadzie łatwiej byłoby być może wskazać te miejsca, które oparły się ingerencji ołówka).

Wymagania i pasja, oprócz spojrzenia na współczesne wychowanie, na jego rolę, podejmują się także oglądu zagrożeń (i tych, które już istnieją, ale i obecnych tuż za progiem). Wśród tych znajduje się zarówno powrót do okultyzmu w czasach ugruntowanej pozycji Kościoła, ale i problem komunikacji między dziećmi w dobie rozwiniętego Internetu. Praca papieża, wówczas jeszcze kardynała Argentyny, jest pozycją ciekawą pod względem socjologicznym. Przydatna i uniwersalna, pokazuje problemy, tuż obok stawiając gotowe metody ich pokonania. Nawiązania te nie dotyczą wyłącznie religii. Nie dość, że są użyteczne, to jeszcze ponadczasowe i obiektywne, przystępne niezależnie od wyznawanej religii. Owo chrześcijańskie wychowanie, to w gruncie rzeczy dążenie do dobra. Osobną kwestią pozostaje fakt oczekiwania od kardynała całkowitego pisania tak, by nie podawać przykładów kojarzących się z wiarą. Tyle tylko, że obecny papież tak się wypowiada, by trafiać do mas, by jego głos dotarł nie tylko do chrześcijan, ale i wyznawców innych religii, czy też agnostyków.

To też pozycja, która wiele mówi o nas samych, o tendencjach i zachowaniach. Kardynał z Argentyny wysnuwa trafne analizy, doskonale zna wpływ przeciwnych humanizmowi i religii prądów, które atakują drugiego człowieka, a wraz z nim i dzieci, których umysły są niezwykle chłonne. Książkę wzbogacają klucze, treści dodatkowe.

W Wymaganiach i pasjach zadziwia uniwersalizm zawartych tu treści. Książka, która po przeczytaniu pierwszego zdania przygotowuje czytelnika na skupienie się na tematyce chrześcijańskiego wychowania, staje się podręcznikiem duchowym, intelektualnym i behawioralnym dla każdego.

PS. Zapraszam też do tego wpisu, gdzie opisuję kolekcję książek C.S. Lewisa od Espritu 



Za możliwość zrecenzowania książki dziękuję Wydawnictwu Esprit.

Zapraszam także do polubienia strony na FB mojego drugiego bloga, w którego tworzenie wkładam ostatnio wszystkie swoje siły.

Zobacz także:
1) Co czytać w Święta? 12 ciekawych propozycji

Co jest gorsze: Zepsucie, czy grzech?

Jak odnaleźć różnicę między zepsuciem, a grzechem? Najlepiej znajdując jakiś autorytet religijny i spytać wprost. Tylko do kogo pójść po tę wiedzę? Do najwyższego reprezentanta Kościoła Katolickiego na ziemi, do papieża. Zatem odpowiedź na to pytanie u Franciszka, w kolejnej książce Ojca Świętego ("Zepsucie i grzech" wydanej przez Esprit (to jak na razie ostatnia na moim blogu z obecnie dostępnych książek papieża/o papieżu od Wydawnictwa, ale w przyszłości planowane są jeszcze kolejne tomy kolekcji).

Odróżnienie korupcji od grzechu (czyli "zepsucia") wydaje nam się  łatwe, ale takie nie jest. Bo o ile to drugie dzięki miłosierdziu Boga, Jego łasce i skrusze człowieka może zostać odpuszczone, tak to pierwsze sięga serca, przychodzi czasem niezauważone lub zamaskowane pod warstwą usprawiedliwiania samego siebie. Kardynał Bergoglio w swoich wywodach jest stanowczy, nie boi się tonu krytyki wobec władz w państwie, korupcji "na wysokich stołkach" i afer (podaje nawet konkretne przykłady). W tekście łatwo odnaleźć ton humorystyczny. O ile w rekolekcjach kardynała "Otwarty umysł, wierzące serce" sposób prowadzenia rozważań jest podniosły, skondensowany, tak w tym tekście pojawia się czasem miejsce na anegdotę (możemy na przykład spotkać znaną z pierwszych kazań papieża jego babcię). Treści te jednak pojawiają się tuż obok słów ważnych, niekoniecznie wypowiedzianych w celu wzbudzenia uśmiechu, a mających za zadanie skłonić do refleksji. Zestawienie luźnego wtrącenia z tuż obok występującym mocnym słowem - dosyć ciekawy zabieg, na pewno podtrzymujący ciekawość odbiorcy, jego zainteresowanie.

"Zepsucie i grzech" to książeczka cieniutka, nawet bardzo. Ale to nie kolejny zbiór nauk, to nie zapis rekolekcji kardynała Bergoglio, ale ponownie opublikowany artykuł przyszłego papieża. Wydany w grudniu 2008 roku i, jak zaznaczył w przedmowie Ojciec Święty, pozwalający w czasie Adwentu spojrzeć na własne serce, sprawdzić, czy jest ono otwarte na Jezusa i Jego drogę we wspólnocie z nami. Bogactwo przykładów wprost z Biblii. Poszukiwanie (i odnalezienie) genezy zepsucia ludzkiego serca, pokazanie tła historycznego, motywów działania ludzi "skorumpowanych", aby ukazać cel naprawy. Często zepsucie bagatelizujemy, nie zdając sobie sprawy z tego, że to właśnie z nim mamy do czynienia. To niebezpieczeństwo, zepsucie bowiem jest groźniejsze od grzechu, bo przesłania oczy, nie dostrzega zła.

Niewielka książeczka, niegruba, daje się przeczytać w godzinę lub dwie. Jednak ważna, bo pokazuje problem często marginalizowany, spychany gdzieś na bok (albo nawet niezauważany). Zepsucie serca to nic nowego, to nie kolejny "owoc" szybko postępującego świata. Istniało już w antyku, opisano je w Piśmie Świętym. Istnieje zatem nieprzerwanie nadal. Dobrze zatem mieć o nim wiedzę.

Za książkę dziękuję Wydawnictwu Esprit 

PS. Jako że temat jest literacki, a to jest blog z recenzjami książek, polecam swój artykuł o książkach (wszystkich siedmiu) C.S. Lewisa, wydanych przez Wydawnictwo Esprit. Dlaczego nazwałem je "tęczową serią"? Nie, nie dlatego, że sięgają Nieba (więc dlaczego?)

  l i n k  d o  t e k s t u

Papieskie rekolekcje i otwarty umysł

Każdego roku odprawia się miliony rekolekcji, ale bez wątpienia jedne są szczególne: te odprawiane przez papieża. Właściwe przeżywanie wiary wymaga od nas odpowiedniego podejścia, ale i niezbędnej wiedzy. Ta ostatnia jednak ma nas uświadomić o tym, jakie treści wyznajemy. Pomogą w tym rekolekcje papieża Franciszka z okresu, gdy był kardynałem - "Otwarty umysł, wierzące serce".

Jose Maria Arancedo - Metropolita Santa Fe de la Vera Cruz o książce napisał tak:

(...) dzieło to jest wynikiem wieloletnich przemyśleń, nauczania i medytacji, a teraz ukazuje się nam jako owoc tych doświadczeń, ofiarowane jako służba i pomoc w podążaniu za Chrystusem. Pragnę podkreślić, że ta książka ma charakter świadectwa - można powiedzieć, że pokazuje lata doświadczeń zdobytych podczas życia i pracy kapłana, nauczyciela i pasterza

Cykl książek Wydawnictwa Esprit to nie homiletyka kardynała Bergoglio, zebrana pośpiesznie po wyniku konklawe, ale dzieła przygotowane przez Ojca Świętego w czasach jego kardynalskiej posługi i specjalnie opracowane dla argentyńskiego wydawcy. "Otwarty umysł, wierzące serce" to pozycja z 2012 roku. Nie jest tak, że wraz z wyborem na papieża zmienia się o 180 stopni sposób myślenia. Duch Święty kierował kardynałem Bergoglio, podpowiadał mu treści do głoszenia. Ten skromny, ciepły i otwarty człowiek potrafił w sposób konkretny i wyrazisty wyrazić swój sprzeciw wobec braku poszanowania życia. A jego rekolekcje są duchową drogą, którą kardynał Bergoglio przebył aż do wyboru na Pasterza Kościoła. Na co dzień żyjąc obok ubogich, widząc niesprawiedliwość społeczną warstw, kardynał skupił się na tym, co najważniejsze: na człowieku, jego wartości, a skoro na człowieku, to i na Bogu mieszkającym w każdym z nas. W książce poruszone są kwestie najważniejsze, podstawowe dla naszej wiary ukazane w sposób skondensowany, z ponumerowanymi akapitami. Kardynał Bergoglio skupia się na przesłaniu wiary, roli Kościoła i jego pasterzy, a także na Ojcu, Synu i Duchu Świętym. Nie brakuje podsumowania w formie duchowych ćwiczeń (bardzo dużo z nich czerpie z dorobku św. Ignacego Loyoli), medytacji nad Biblią, czy też modlitw z literackiego dorobku Kościoła. Jest też wędrówka przez Apokalipsę św. Jana i przedstawienie jej w nowym świetle, zwrócenie uwagi na obraz Jezusa ukazanego w Księdze w różnych postaciach. Kardynał Bergoglio uczynił to w na przykładzie listów do Siedmiu Kościołów, nawiązując tym samym do Apokalipsy co do formy, ale zarazem z tej formy wychodząc, aby na Księgę rzucić odmienne światło, dostrzec głębię natchnionych treści.

Czterdzieści dziewięć różnych nauk, pogrupowane w 4 rozdziały. Lektura nie na jeden raz, ale do wielokrotnego zgłębiania (i oczywiście praktykowania) zawartych tu treści.

 

Za książkę dziękuję Wydawnictwu Esprit